niedziela, 27 marca 2016

Stanisław Lem


Dziś mija 10 rocznica śmierci Stanisława Lema - najwybitniejszego polskiego pisarza science-fiction.


Powiedzieć o Lemie, że był pisarzem science-ficion to nic nie powiedzieć. Filozof, futurolog i eseista, w swoim dorobku ma również powieści realistyczne i teksty satyryczne; lekarz z wykształcenia.

Człowiek może ogarnąć tak niewiele rzeczy naraz; widzimy tylko to, co dzieje się przed nami, tu i teraz; unaocznienie sobie równoczesnej mnogości procesów, jakkolwiek związanych ze sobą, jakkolwiek się nawet uzupełniających, przekracza jego możliwości. Doświadczamy tego nawet wobec zjawisk względnie prostych. Los jednego człowieka może znaczyć wiele, los kilkuset trudno jest objąć, ale dzieje tysiąca, miliona nie znaczą w gruncie rzeczy nic.
(Solaris)

Jego twórczość porusza tematy takie jak: rozwój nauki i techniki, natura ludzka, możliwość porozumienia się istot inteligentnych czy miejsce człowieka we Wszechświecie. Dzieła Lema zawierają odniesienia do stanu współczesnego społeczeństwa, refleksje naukowo-filozoficzne na jego temat, a także krytykę ustroju.

Kiedy wszyscy są wariatami, nikt nie jest wariatem.
(Pamiętnik znaleziony w wannie)

Jest najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem, a w pewnym okresie był najbardziej poczytnym nieanglojęzycznym pisarzem SF. Jego książki zostały przetłumaczone na ponad 40 języków i osiągnęły łączny nakład ponad 30 mln egzemplarzy.

Lem jest najprawdopodobniej wieloosobowym komitetem, a nie pojedynczym osobnikiem, gdyż pisze wieloma stylami i raz zna niektóre obce języki, a raz nie.
(Philip K. Dick w donosie do na Lema do FBI, 1974 r. Źródło: Wojciech Orliński, Lema nie ma?, 2007)

Wykaz najważniejszych książek Lema "na wesoło":
"Powrót z gwiazd" – jakiś facet w pseudonaukowy sposób przenosi się w przyszłość, gdzie wszyscy ludzie to idioci;
"Dzienniki gwiazdowe" – niewydarzony kosmonauta lata po całym wszechświecie, dziwując się wszystkiemu i poznając tajemnice sepulacji;
"Cyberiada" – dwa genialne roboty budują inne roboty, które regularnie powodują koniec świata;
"Solaris" – grupa uczonych przylatuje na planetę całkowicie pokrytą oceanem, który to ocean i tak jest mądrzejszy od nich;
"Bajki robotów" – w sumie nic szczególnego, ale warte wzmianki, gdyż młodzież polska jest tym katowana od lat;
"Opowieści o Pilocie Pirxie" - zbiór opowiadań o pewnym dziwnym pilocie, który między innymi ratuje statek kosmiczny przed rozbiciem się, rozmawia alfabetem Morse'a z dawno nie żyjącymi kosmnautami, ratuje Ziemię przed robotem-wariatem.
(Nonsensopedia)

I jeszcze jedna anegdota. Stanisław Lem (mimo zaawansowanej cukrzycy) bardzo uwielbiał słodycze - głównie chałwę i marcepan, które często chomikował po szufladach i szafkach. Kiedy po jego śmierci odsunięto meble to zza szafki wysypała się wielka ilość papierków po słodyczach...
(źródło: Tomasz Lem: Awantury na tle powszechnego ciążenia)





poniedziałek, 21 marca 2016

Światowy Dzień Zespołu Downa


Światowy Dzień Zespołu Downa (ang. World Down Syndrome Day (WDSD) – jest to święto obchodzone corocznie 21 marca z inicjatywy Europejskiego Stowarzyszenia Zespołu Downa (ang. Down Syndrome International, DSI); ustanowiono je w 2005 roku; od 2012 roku patronat nad nim objęła Organizacja Narodów Zjednoczonych.

Pomysłodawcą świa był Stylianos E. Antonarakis – genetyk z uniwersytetu w Genewie;  natomiat inauguracja WDSD - zorganizowana przez angielską organizację Down's Syndrome Association (DSA) - miała miejsce w Singapurze 21 marca 2006 roku.



Data obchodów nie jest przypadkowa – dzień 21 marca patronuje rozpoczynającej się wiośnie i narodzinom ludzi niezwykłych, data wiąże się również z istotą zaburzenia – trisomią 21 chromosomu.

Z tej okazji na całym świecie odbywają się imprezy, których celem jest zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej zespołu Downa, propagowanie praw i dobra ludzi z tą wadą genetyczną i integracja z nimi.

W grudniu 2011 Zgromadzenie Ogólne ONZ potwierdziło celowość obchodów na arenie międzynarodowej rezolucją A/RES/66/149. Od 2012 roku obchody odbywać się będą po raz pierwszy oficjalnie pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych.

W Polsce pierwszą organizacją, która włączyła się w obchody w 2006 roku było Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży Specjalnej Troski „Jeden Świat” w Białymstoku (od 2009 roku: Integrujące Stowarzyszenie Jeden Świat im. prof. Zbigniewa Religi).

W naszej bibliotece znajduje się kilkadziesiąt pozycji na temat Zespołu Downa - książek, artykułów z czasopism oraz fragmentów wydawnictw zwartych.


środa, 16 marca 2016

Konferencja metodyczna "Motywacja a sukces"

10 marca 2016 roku współorganizowaliśmy - w ramach VIII Chorzowskiego Festiwalu Nauki - szkoleniową konferencję metodyczną dla nauczycieli przedmiotów matematyczno-przyrodniczych szkół podstawowych, gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych "Motywacja a sukces", która odbyła się w Zespole Szkół Sportowych nr 1 w Chorzowie.

Honorowy patronat nad konferencją objął mgr inż. Andrzej Kotala - Prezydent Miasta Chorzów.

W trakcie konferencji można było wysłuchać następujących referatów:
"Motywacja tajemnicą sukcesu ucznia i nauczyciela" - mgr Tomasz Szwed, nauczyciel matematyki w Szkole Mistrzostwa Sportowego w Raciborzu;
"Wycieczka po Manhattanie - o matematyce, która pomaga podejmować lepsze decyzje" - dr Michał Trzęsiok z Katedry Analiz Gospodarczych i Finansowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Natomiast 11 marca odbyły się warsztaty towarzyszące:
VI Wieczorne spotkanie z matematyką” – z udziałem uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum, nauczycieli – koordynator: mgr Zofia Majerska.

Nasza biblioteka przygotowała wystawę książek oraz zestawienie bibliograficzne tematycznie związanych z konferencją.












aut. zdjęć Anna Spanier, Michał Seemann

poniedziałek, 14 marca 2016

Krzysztof Kieślowski

13 marca mija 20-sta rocznica śmierci Krzysztofa Kieślowskiego - wybitnego polskiego reżysera i scenarzysty filmowego.

W naszej bibliotece można wypożyczyć następujące filmy Krzysztofa Kieślowskiego:

1. Amator (1979) 
(sygn. 776av)
Filip (Jerzy Stuhr) jest zaopatrzeniowcem w zakładzie przemysłowym gdzieś na peryferiach Krakowa. Kupuje amatorską kamerę filmową (Kwarc-2), aby nakręcić narodziny i rozwój córki. Otrzymuje propozycję nakręcenia filmu z okazji dwudziestopięciolecia istnienia przedsiębiorstwa, w którym pracuje. Jego film odnosi sukces, Filip angażuje się bez reszty w kręcenie kolejnych amatorskich filmów. Rozwój artystyczny Filipa nie idzie jednak w parze ze szczęściem rodzinnym.
Jeden z najwybitniejszych filmów, zaliczonych do tzw. kina moralnego niepokoju. 

2. Gadające głowy (1980)
(sygn. 781av)
Kieślowski w 1979 roku przeprowadził swoistą sondę socjologiczną polegającą na zrobieniu wywiadów z setkami Polaków. Podczas wywiadów Kieślowski zadawał cztery pytania:
- w którym roku się urodziłeś?
- kim ty jesteś?
- co jest dla ciebie najważniejsze?
- czego byś chciał (czego oczekujesz od przyszłości)?
Z zarejestrowanych materiałów wybrał 44 osoby, które uporządkował chronologicznie od niemowlaka do stuletniej staruszki. W ten sposób powstał 14-minutowy, zbiorowy portret Polaków.

3. Siedem kobiet w różnym wieku (1978) 
(sygn. 763av)
Krótkometrażowy film dokumentalny, składający się z sekwencji, które przyporządkowane są kolejnym dniom tygodnia, rozpoczynając od czwartku, a kończąc na środzie. Każdego dnia widz obserwuje sceny z życia innej kobiety związanej z baletem. Kamera przedstawia zawsze większą grupę tancerek, lecz koncentruje się na tej, którą Kieślowski wybrał na bohaterkę dnia.

4. Urząd (1966)
(sygn. 764av)
Studencka etiuda dokumentalna. Debiut dokumentalny reżysera jest obserwacją pracowników i interesantów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Film jest krytycznym spojrzeniem na biurokrację, panującą w państwowych urzędach w czasach PRL-u.

5. Z punktu widzenia nocnego portiera (1977)
(sygn. 757av)
Krótkometrażowy film dokumentalny, przedstawiający portret fabrycznego strażnika, człowieka o fanatycznym stosunku do dyscypliny; dokument miał w zamierzeniu reżysera pokazać, jak ustrój komunistyczny może ukształtować obywatela na bezwzględną i absolutnie posłuszną jednostkę, ślepo dążącą do wyznaczanych przez ideologię celów.
  
Krzysztof Kieślowski (ur. 27.06.1941, zm. 13.03.1996) był synem urzędniczki i inżyniera budownictwa. Uczęszczał do szkoły pożarnictwa we Wrocławiu. W 1957-62 był uczniem Liceum Technik Teatralnych. Przez rok pracował jako garderobiany m. in. Tadeusza Łomnickiego, Edwarda Dziewońskiego, Aleksandra Bardiniego, Zbigniewa Zapasiewicza w warszawskim Teatrze Współczesnym. W 1964 dostał się (za trzecim razem) na Wydział Reżyserii w PWSTiF w Łodzi. Debiutował w telewizji filmem dokumentalnym "Zdjęcie" (1969). Przez pewien czas pracował w Wytwórni Filmów Dokumentalnych.

Krzysztof Kieślowski zadebiutował w 1966 roku dwiema etiudami szkolnymi: "Tramwajem" opowiadającym o młodzieńcu goniącym tytułowy pojazd, zrealizowanym przy opiece pedagogicznej Wandy Jakubowskiej, oraz dokumentalnym "Urzędem" będącym satyrą na panującą w urzędach biurokrację, nad którym opiekę sprawował Kazimierz Karabasz. W 1967 roku wyreżyserował "Koncert życzeń" o zakładowej wycieczce za miasto, natomiast w 1968 roku – film dokumentalny "Zdjęcie". W 1969 roku ukazała się jego praca dyplomowa pod tytułem "Z miasta Łodzi", przedstawiająca życie codzienne mieszkańców Łodzi.

Jego wczesna twórczość fabularna, utożsamiana z kinem moralnego niepokoju, stanowiła paradokumentalne filmy ukazujące rzeczywistość ówczesnej Polski (Personel, Blizna, Amator, Przypadek). Potem zwrócił się ku motywom metafizycznym, tworząc filmy psychologiczne podejmujące tematy moralne i egzystencjalne (telewizyjny cykl filmowy Dekalog, Podwójne życie Weroniki, trylogia Trzy kolory). Zmianie podlegała także estetyka: wczesna faza twórczości Kieślowskiego charakteryzowała się ascetyczną, naśladującą dokument formą, natomiast późna – wyrafinowanymi zabiegami wizualnymi.

Reżyser był wielokrotnie nagradzany za swoją twórczość, między innymi Europejską Nagrodą Filmową „Felix” oraz Złotym Lwem w Wenecji.


Źródła:
https://pl.wikipedia.org
http://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=113608